Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adam ikrarından, hayvan yularından çekilir.
İnsan sözüyle bağlanır, hayvan yularıyla.
“Tutulur kim meseldür ululardan, / Nefısden âdem-ü hayvan yularından.”
Aç ayı oynamaz.
İnsan yaşamının ilk şartı, en doğal ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. En gerekli, en doğal ihtiyacı sağlanmayan bir insandan herhangi bir iş beklenmez. Ayrıca böyle bir insanın her zaman güleryüzlü, neşeli olması mümkün değildir. / “Aç at yol almaz, aç it av almaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bin nasihattan bir musibet yeğdir.
Bir insana en iyi dersi başına gelen felâket verir.
Kişiyi (herkesi) nasıl bilirsin, kendin gibi.
Bak: “Herkesi (kişiyi) nasıl bilirsin, kendin gibi.”
Altın eli bıçak kesmez.
Eli iş tutabilen, el becerisi olan kimse, yaptığı işi başarıyla sürdürür.
El elin nesine, gülerek gider yasma.
Bak: “El elin eşeğini türkü çağırarak arar.”
Adam olana bir söz yeter.
İyi insan anlayışlı olur. En küçük bir belirtiden karşısındakini anlar, ona göre davranır.
“Vahdet kelâmi şâfî değil mi, / İnsâne bir söz kâfi değil mi?” (M. Mahmud Paşa)
Korkunun ecele faydası yoktur.
Ölüm doğaldır. Bunu böyle bilerek günleri ölüm korkusuyla geçirmemek gerekir.
“Korkunun faydası yoktur ecele Ecel bir gün camın sunar demişler.” (Figani)
Aç at yol almaz, aç it av almaz.
Aç insan hiç bir iş yapamaz. / “Aç ayı oynamaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Aşk olmayınca meşk olmaz.
“Meşk”in sözlük anlamı “alıştırma”dır. Ama burada “iş”, “eylem” anlamına gelmektedir. Sevmeden, ona bir tutku derecesinde bağlanmadan yapılan işler verimsiz olur.

Pages