Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kenarın dilberi nazik de olsa nazenin olmaz.
Küçük yaşta görgü öğretilmeyen kimse kabalığından zor kurtulur.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Dünyayı sel bassa ördeğe vız gelir.
Kimi insanlar birçok insanı zarara sokan olaylardan pek rahatsız olmazlar, çok zaman da sevinirler. Savaşın silâh yapımcılarının işine yaradığı gibi.
Gözden ırak olan gönülden de ırak olur.
Birbirinden uzun süre ayrı kalanların aralarındaki sevginin zamanla azalacağını anlatır.
“Ateş alan yanmaz mı Akan su bulanmaz mı Gözden ırak olanlar Gönülden de olmaz mı?” (Halk Türküsü)
Amavuda sormuşlar “cehenneme gider misin?” diye, “aylık kaç” demiş.
Para için en kötü koşulu bile kabul edenler için söylenir.
Mart ayı dert ayı.
Yoksul kimselerin kış ortasında yiyecek ve yakacak sıkıntısı çektiklerini anlatır.
“Şubat hastalıkla geçti Mart ayı dert ayı Kan kusmayı öğretti Anamıza oğlumuza.” (Behçet Necatigil)
Ala keçi her vakit püsküllü oğlak doğurmaz.
Her işten mutlaka iyi sonuç alınmaz.
Erkeğin kalbine giden yol midesinden geçer (Kalbin yolu mideden geçer).
Aç insan sevgi duyamaz.
Armudu soy ye, elmayı say ye.
Bak: Elmayı say ye, armudu soy ye.
Kişiyi (herkesi) nasıl bilirsin, kendin gibi.
Bak: “Herkesi (kişiyi) nasıl bilirsin, kendin gibi.”

Pages