Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Başbaşa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
Kimi işler vardır ki, insan tek başına başaramaz. Başkalarıyla birlik olmak, güçleri birleştirmek gerekir. O zaman daha akıllı, daha güçlü, daha sağlam davranılır. “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bülbülü altın kafese koymuşlar, “ah vatanım” demiş.
Her insanın, her canlının bir vatanı vardır. Vatanını sevmeyen insan düşünülemez. Vatanından uzun süre ayrılan kimseler “daüssıla” yurt özlemi hastalığına tutulurlar. İnsan, ancak vatanında mutlu olabilir.
“Bülbülü koysalar altun kafese Gine özler ister vatan demişler.” / “Sanmayınız mihneti gam bülbülle gülden geldi, / Kafese girdi belâ başına dilden geldi.”
Keçide de sakal var (Sakal keçinin de var).
Yaşla, kıyafetle insan büyük olmaz.
Alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır.
İnsan, her an kendini yenilemek, eski durumundan daha ileriye gitmek zorunluğunu duymalıdır. İşi, toplumdaki yeri, kazanç durumu ne olursa olsun, belli bir noktada kalmamalıdır. Devamlı hareket, doğru bilinen bir yoldur.
Baba koruk (ekşi elma) yer, oğlunun dişi kamaşır.
Bir kimsenin yaptığı kusur yada kötülük yalnız kendini ilgilendirmemektedir. Toplum, değil böyle bir kimseyi, bu kimsenin çocuklarını bile hoş görmemektedir. Topluma yararlar sağlayan bir kimse ise, yararı anlaşıldığı zaman, toplumca baştacı edilmekte, böyle bir kimsenin yakınları bile aynı saygıyla selâmlanmaktadır. / “Baba eder, oğul öder” atasözüyle eşanlamlıdır.
Çöreğin (ekmeğin) büyüğü, hamurun (unun) çoğundan olur.
İyi sonuç almak için bol malzeme kullanılmalıdır.
Güneş girmeyen eve doktor girer.
Güneş ışınlarının canlının gelişmesinde, yaşamasında büyük yeri vardır.
Tebdil-i mekânda ferahlık var.
Başka yerleri de görmek insanı bilgi sahibi yapar, geliştirir, sevindirir.
Az veren candan çok veren maldan.
Parası olan, çok ve kolay para harcar. Parası olmayan için durum aynı değil. Bir yere harcama yaparken, başka yerlerden kısar; sağlığından, eğitiminden, eğlencesinden, kısaca hayatından...
El ile gelen düğün bayram.
Çoğunluğun içinde bulunduğu yada uğradığı bir sıkıntıya gönül rahatlığıyla katlanmak gerektiğini anlatır.

Pages