Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

El elden üstündür.
Bir şeyi daha iyi yapacak birinin bulunacağını anlatır.
“Kepenek altında ne erler yatar El elden üstündür arşa varınca.” (Emrah) / “Hatırın yıkarlar hatır yıkınca Göz yaşı yenilmez taşub akınca El elden üstündür arşa varınca Nasihatim dinle sakın gururdan.” (Pîr Sultan Abdal)
'Haklı söz, haksızı Bağdat''tan çevirir.'
Doğru söz, haksızları kötü yoldan çevirir.
Bin ölçüp bir biçmeli
Bir işi yapmadan önce çok düşünmelidir, anlamında söylenir.
Horozu çok olan köyün sabahı geç olur.
Karışanı çok olan bir işin iyi yürümediği anlatılır.
Bağ bayırda, tarla çayırda.
Bağ susuz, tarla sulu yerde olmalıdır. Her şey, kendi doğasına uygun olan yerde gelişir.
İt ağzını kemik tutar.
Bazı kimseleri susturmak için bir miktar çıkar sağlamanın yeterli olduğunu anlatır.
“İt ağzını kemik tutar demişler.” (Hav ay i)
Adamın iyisi alışverişte belli olur.
Para, insanın duygu ve düşüncelerini, davranışlarını, ahlâk anlayışını tartan, ortaya çıkaran iyi bir ölçektir. / Adamın iyisi iş başında belli olur. / İş, insanın kişiliğini meydana çıkarır: çalışkan mıdır, tembel mi; bencil midir: dürüst müdür; çıkarlarını başkasının çıkarlarıyla bir tutuyor mu; kendisi az çalışıp başkalarını çok çalıştırıyor mu, işini seviyor mu? İş, bütün bunlara cevap verir.
“Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz Şahsın görünür riitbe-i aklı eserinde.” (Ziya Paşa)
Kaymağı seven mandayı yarımda taşır.
Bak: “Pilav yiyen kaşığını yanında (belinde) taşır.”
Kısmetinde ne varsa karşılığında o çıkar.
Bir işte ne elde edilecekse o alınır. Daha fazlasını beklememelidir.
Altın eşik, gümüş eşiğe muhtaç olur.
İnsanın insana işi düşer: zenginin yoksula, bilginin cahile, büyük adamın küçük adama...

Pages