Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Tembele iş buyur (buyurursun), sana akıl öğretsin (öğretir).
Verilen bir işi yapmak istemeyen, yapmayacağını açıkça söylemez. Bin dereden su getirir; üstelik de haklı çıkmak için iş yaptırmak isteyeni kusurlu göstermeye çalışır.
Akıl olmayınca başta, ne kuruda biter ne yaşta.
Akılsız insan, hangi koşullar içinde olursa olsun başarı sağlayamaz.
Nerde birlik orda dirlik.
Bir toplulukta her kafadan bir ses çıkarsa, belli konularda anlaşmaya varılamazsa; belli bir amaca gidilemez, karışıklık olur, huzur sağlanamaz.
'İsa için Musa''yı kınamazlar.'
Herkes yaptığı işten sorumludur. Bir yakınının kötü davranışından dolayı bir kimseyi kınamamak gerekir. “Her koyun kendi bacağından asılır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Derler İsa için Musa kınanmaz Kuru yanında yaş her zaman yanmaz.” (Meuci)
Köseyle alay edenin top sakalı kara gerek.
Başkasıyla alay edenin, kendinin kusuru olmamalıdır.
Gülü seven dikenine katlanır.
Kötü bir durumla karşı karşıya iken üzülmemek gerekir. Çünkü kötü durumun yerine bir iyisinin doğabileceği, olağandır. Ayrıca, iyi ve güzele kavuşmak için kimi sıkıntılara katlanmak gerekir.
“Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.” (Rıfat Ilgaz)
Boş ite menzil olmaz.
Boş gezen, aylak kimsenin belli bir yeri yoktur.
Yatanın yürüyene borcu vardır.
Çalışmadan yaşayanlar, çalışanların sayesinde, çok kez onlardan daha rahat bir hayat sürmektedirler. / “Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Emmim (amcam) dayım, herkesten (hepsinden) aldım payım.
En yakından bile yardım beklenmemeli.
Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar.
Bir topluluktan ayrılan kimsenin yalnız kalacağı, büyük zarar göreceği anlatılır.
“Sürüden ayrılan körpe kuzuyu Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler.” (Figani) / “Eğer ârif isen sözü uzatma Sütsüz inek durmaz malar demişler.” (Figani)

Pages