Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gemisini kurtaran kaptan.
Güç bir duruma düşünce her çareye başvurarak kendisini kurtaranlar için söylenir.
“Fırtınalı günde azim havada Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Refiki) / “El için kendini ateşe atma Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Mir’ati)
Taş taş üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
Bak: “Dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz.”
Aç domuz darıdan (mısır tarlasından) çıkmaz.
Aç, bir de kötü yaradılıştaysa, herkese zararlı olma pahasına karnını doyurmak ister.
Söyleyenden dinleyen ârif gerek.
Söz, bir fikri, bir düşünceyi, bir duyguyu bütün incelikleriyle ortaya koymayabilir. Söylenenlerden, söylenmeyenleri de bulup çıkarmak biraz da dinleyenin anlayışına ve sezgisine bağlıdır.
Boş gezmekten bedava çalışmak yeğdir.
İnsanlığa en iyi hizmet çalışmakla olur; hangi iş olursa, yeter ki topluma yararlı olsun.
Fare (sıçan) çıktığı deliği bilir.
Kötü iş yapanlar, kendilerini savunmanın yollarını bilirler. / “Minareyi çalan kılıfını hazırlar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Su alırken testiyi doldurmak.
Fırsat ve imkân doğduğunda yararlanmak gerektiğini anlatır.
Kaçanın anası ağlamamış.
Tehlikeli olaylardan uzak durmak yada olaydan sonra uzaklaşmak insanın zarar görmesini önler, anlamında söylenir.
Olmaz olmaz deme, olmaz olmaz.
Çağımız, birçok konuda “olmaz”ı, “olur” yapmıştır. Olmaz diyerek kestirip atmamak, sonuna dek mücadele etmek gerekir.
Aç ile dost olayım diyen peşin kamını doyursun.
Yoksulla ilişki kuran kimse, önceden onun yoksulluğunu, bu nedenle doğacak sakıncaları bilmelidir.

Pages