Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağaç yaş iken eğilir.
Gelişmenin, yetişmenin belli zamanı vardır. Belli bir yaştan sonra yeni bir yaşantıyı (yaşama biçimi), yeni bir fikri kabul etmek, yeni bir duruma uymak kolay değildir.
“Çubuğu yaş iken eğmek gerektir Küçükken yetişir sıbyan demişler.” (Mir’ati)
Her ne doğrasan aşına, o çıkar kaşığına.
İyilik yapan iyilik, kötülük yapan kötülük görür. “Çanağa ne doğrarsan, kaşığa o çıkar”, “Ne ekersen onu biçersin” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Diken eken, gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesari)
Açın gözü ekmek teknesinde olur.
İnsanı ilk ve en çok düşündüren şey geçim kaygısıdır.
Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz.
'İnsana, anadan daha yakın kimse yoktur, Bağdat''ın şehirler arasında eşi olmadığı gibi.'
Mal adama hem dost hem düşmandır.
Para, mal-mülk, yerinde kullanıldığında insana yararlı olabilir, aynı zamanda en büyük kötülüklere aracı da olabilir.
Sıçan (fare) çıktığı deliği bilir.
Gizli iş yapmak isteyen onun yollarını bilir.
Herkes aklını mezada vermiş (pazara çıkarmış), yine kendi aklım beğenmiş.
İnsanlar genellikle başkalarına göre daha doğru düşündüklerine inanır, kendilerini daha akıllı kabul ederler. / “İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür)” atasözüyle eşanlamlıdır.
Sanat altın bileziktir.
El becerilerine sahip, herhangi bir sanat dalında uzmanlığı olan kimse, hiç bir zaman işsiz, aç kalmaz.
“Sizler için her şeye sırt çevirdiğim Şu evim, işim, şu fakirliğim Yok bileklerimde altın bileziğim Ben para kazanmasını bilmem.” (Ziya Osman Saba)
Ateş olsa cürmü (cirmi) kadar yer yakar.
Hasım sayılan (karşı olan) kimsenin fazla önemli olmadığı anlatılır.
İti öldürene sürütürler.
Kötü bir iş yapan, bundan doğacak sorumluluğu da yüklenir. Yani çığırından çıkmış bir işi, bu durumu yaratana düzelttirirler, anlamında söylenir.

Pages